Logo One Planet

Geen leven zonder water

Water
Water

Ieder organisme bestaat uit water. Water wordt door het hele lichaam heen vervoerd om de organen te ondersteunen. Zonder water kunnen planten en dieren niet bestaan. Het menselijk lichaam bestaat voor tweederde deel uit water. Eigenlijk is ons lichaam een zak water dat rondloopt op het droge.

Kameel en de mens

Een mens kan maar drie of vier dagen zonder te drinken. Een kameel heeft daar wat op gevonden. Hij kan water opslaan in het weefsel van zijn bulten op zijn rug. Daar kan hij lang mee doen, wel acht tot tien dagen voordat hij opnieuw moet eten en drinken. Handig als hij een tijd door de droge woestijn loopt.

Overleven in gebieden zonder water

Sommige planten en dieren kunnen droogten enorm lang doorstaan,omdat zij hun lichaamsvocht goed kunnen vasthouden. Het vocht in een cactus kan haast niet ontsnappen door de dikke, vettige buitenkant waarin nauwelijks huidmondjes zitten. Een longvis (collectie) graaft zich in in de rivierbodem vlak voordat de rivier droogvalt. Deze vis overleeft het, want het slib blijft nog heel lang vochtig en koel. In dat slib houdt de longvis zijn zomerslaap tot de rivier zich na enkele maanden weer met water vult.

Zoveel water op aarde, zo weinig beschikbaar

Op aarde is zo’n anderhalf miljard kubieke kilometer aan water aanwezig. Dat is een bak water van 1145 kilometer hoog, breed en lang. Daarvan bestaat 97,5 procent uit zout water. Dit deel zit in oceanen en zeeën. Die andere 2,5 procent is zoet water. Hiervan is het grootste deel niet geschikt voor drinkwater omdat het is bevroren op de polen en in gletsjers. Slechts 0,8 procent van al het water is aanwezig als drinkwater. Dat beetje water zit in rivieren, meren en grondwater. In sommige gebieden zonder rivier of meer is er haast geen drinkwater aanwezig.

Wat is water?

Maar wat is water eigenlijk? Water is, net als elke andere stof op aarde, opgebouwd uit heel kleine deeltjes, atomen. Water bestaat uit twee waterstofatomen en een zuurstofatoom, die samen een watermolecuul vormen. Water is heel bijzonder omdat het onder normale omstandigheden op aarde zowel als vloeibaar water, als ijs en als waterdamp kan voorkomen. Denk maar aan de poolzee met ijsbergen erin. In de lucht zit de waterdamp. Het meeste water zit in de zee, dat is zout water. Door de zon verdampt het water, zonder het zout, en vormt het wolken. De wolken zorgen voor regen of sneeuw. Als dit boven land neervalt dan stroomt het via rivieren en door de bodem terug naar zee. Daar kan het later opnieuw verdampen. Dit noemen we de kringloop van het water. In de bodem kan het water zeer lang doorbrengen of zelfs blijven zitten.

Schematische voorstelling van een watermolecuul
Watermolecuul: twee waterstofatomen en een zuurstofatoom