Logo One Planet

Noord-Amerika

in de collectie van het Museon

Ivoren mensen- en dierenfiguren op een houten kistje
Ivoren mensen- en dierenfiguren op een houten kistje

Inuit

  • Mosseltas. Oost-Groenland, ca. 1930. Coll. nr. 48151
  • Model van een umiak. Oost-Groenland, 19e eeuw. Coll. nr. 117863
  • Kistje voor het opbergen van snuisterijen. Oost-Groenland, ca. 1930. Coll. nr. 48171
  • Masker 'Niko Tinbergen'. Oost-Groenland, 1932-1933. Coll. nr. 48237
  • Tupilak. Oost-Groenland, ca. 1960. Coll nr. 83800
  • Tupilak. Oost-Groenland, ca. 1935. Coll. nr. 64679
  • Speelgoedkajak. Oost-Groenland, ca. 1960. Coll. nr. 57289
  • Pop. Oost-Groenland, ca. 1930. Coll. nr. 48230
  • Tupilak. Oost-Groenland, ca. 1932. Coll. nr. 67645
  • Tekening 'Vervaardiging van een tupilak', Kârale Andreassen. Oost-Groenland, 1932. Coll. nr. 56774
  • Beeldje ijsbeer. Alaska, Verenigde Staten, vóór 1893. Coll. nr. 117837
  • Vangblaas. Oost-Groenland, begin 20e eeuw. Coll. nr. 48069

De basis voor deze nationaal en internationaal beroemde Inuit-collectie is in 1932 gelegd door Niko Tinbergen. Uit dezelfde periode komen de collectie van Van Lohuizen (mede-expeditielid van Niko Tinbergen) en voorwerpen overgedragen door het Tropenmuseum. Een deel van deze laatste collectie is zelfs ouder, dit behoorde in de negentiende eeuw tot de collectie van Artis. De collectie werd in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw aangevuld door Gerti Nooter (die meerdere malen enkele jaren met zijn gezin in Oost-Groenland woonde). Hij verzamelde een schat aan voorwerpen die zowel de oude cultuur representeren als de toenemende invloed van de westerse wereld laat zien. Tenslotte werd de collectie ruim dertig jaar later, in de jaren negentig van de vorige eeuw, geactualiseerd door de toenmalige conservatoren van het museum. Zij verzamelden een aantal actuele voorwerpen, waaronder een katoenen amout, die qua vorm nog steeds identiek is aan de door Tinbergen verzamelde amout van zeehondenbont. Ook de diverse plastic draagtassen met opdruk laten zien hoe de eens zo geïsoleerde cultuur nu behoort tot de moderne consumptiemaatschappij.

De collectie zoals deze nu in het Museon aanwezig is geeft een goed beeld van het dagelijks leven van de Inuit in de vorige eeuw: kajaks, jachtgerei, sleden, wapens, kleding, huishoudelijke voorwerpen, snijwerk in ivoor en hout, speelgoed, tekeningen, boeken vormen een kleine greep uit de totale collectie. Ook voorwerpen van de Canadese Inuit maken deel uit van deze collectie. Bovengenoemde Gerti Nooter heeft er op Baffin Island verzameld. Tenslotte bevat de collectie enkele bijzondere voorwerpen van de Yupik, een Inuitvolk uit Alaska en archeologische vondsten uit de Thule-cultuur.

Indiaans Noord-Amerikaans

  • Parka. Canada, 1870. Coll. nr. 54159
  • Kachina-pop. Hopi, Verenigde Staten, ca. 1962. Coll. nr. 160780
  • Masker. Kwakiutl, Canada, ca. 1900. Coll. nr. 71520
  • Borstversiering. Sioux, Verenigde Staten, ca. 1880. Coll. nr. 71529
  • Draagzak. Cree, Canada, ca. 1900. Coll. nr. 55628
  • Zadeltas. Lakota, Verenigde Staten, ca. 1900. Coll. nr. 65324

Een kleine, brede collectie met enkele mooie stukken waaronder een aantal kachina’s (godenbeelden) van de Hopi en Zuni, mooie lepels van de Haida en een strijdknots van de Irokezen.

Noord-Amerika overig

  • Snuifkoker van potvistand. Verenigde Staten, 1826. Coll. nr. 63290

Een kleine niet-representatieve collectie met diverse niet-inheemse Amerikaanse stukken.